Ένα απόγευμα αφιερωμένο στην ενημέρωση με θέμα «την καλύτερη διαχείριση των αγροτικών προϊόντων των αναβαθμίδων» Απολογισμός διαδικτυακού σεμιναρίου - LIFE TERRACESCAPE

Ένα απόγευμα αφιερωμένο στην ενημέρωση με θέμα «την καλύτερη διαχείριση των αγροτικών προϊόντων των αναβαθμίδων» Απολογισμός διαδικτυακού σεμιναρίου

09.10.2020

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το πρώτο διαδικτυακό σεμινάριο του έργου LIFE TERRACESCAPE με τίτλο «Για μια καλύτερη διαχείριση των αγροτικών προϊόντων των αναβαθμίδων», την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου και είχε διάρκεια 3,5 ώρες. Συνολικά, συμμετείχαν 88 άτομα από όλη την Ελλάδα (λαμβάνοντας υπόψιν μόνον εκείνους που παρακολούθησαν για εύλογο χρονικό διάστημα), από την Κοζάνη ως τη Μήλο και από το Αγρίνιο ως τη Λέσβο, ενώ οι ενδιαφερόμενοι στην Άνδρο παρακολούθησαν από το Δημαρχείο, στη Χώρα, και από το Κέντρο Ενημέρωσης του LIFE, στον Όρμο Κορθίου.





Το σεμινάριο άνοιξε η κ. Πετανίδου παρουσιάζοντας εν συντομία το έργο LIFE, την αξία των αναβαθμίδων ως Πράσινη Υποδομή, αλλά και την αξία τους ως άυλη πολιτισμική κληρονομιά. Τόνισε την ιδιαιτερότητα της Άνδρου με το πολύ έντονο αναβαθμιδωμένο ανάγλυφό της που τη διαφοροποιεί από πολλά άλλα νησιά του Αιγαίου και τις ευκαιρίες που αυτό προσφέρει στην τοπική κοινωνία.

Ακολούθησε ο κ. Κίζος, ο οποίος αναφέρθηκε στην έννοια της ποιότητας των αγροτικών προϊόντων και την ανάγκη πιστοποίησης προϊόντων που προέρχονται από αναβαθμίδες για την ανάδειξη και υποστήριξη της προστιθέμενης αξίας που έχουν, με έμφαση στην πιστοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας μέσα από τη δημιουργία εθελοντικών συμφωνιών και δικτύων παραγωγών. Η εθελοντική συμμετοχή, η από κοινού συμφωνία των κριτηρίων πιστοποίησης, όπως είναι η επιλογή χρήσης τοπικών καλλιεργειών, η αμειψισπορά και η συγκαλλιέργεια, και η πιστοποίηση από έναν εξωτερικό πιστοποιητή, δημιουργούν ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης που αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για την επιτυχία μιας σύμπραξης για τη παραγωγή προϊόντων. 

Η κ. Μυλωνά, από τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα, τόνισε την ανάγκη συνδυασμού, στην καλλιέργεια των αναβαθμίδων, της υφιστάμενης παραδοσιακής γνώσης με τη χρήση σύγχρονων νέων πρακτικών που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της απόδοσης των χωραφιών. Σημαντικά στοιχεία είναι η γνώση των τοπικών κλιματικών συνθηκών, αλλά και των χαρακτηριστικών του εδάφους για τη βελτιστοποίηση των καλλιεργητικών πρακτικών.

Στη συζήτηση που ακολούθησε αναφέρθηκε η δυνατότητα επιλογής δενδροκαλλιεργειών στις αναβαθμίδες, όπως οι λεμονιές, αλλά και η καλλιέργεια κάπαρης και ρίγανης, ενώ έγινε αναφορά και στην αξία διατήρησης και αποκατάστασης των υφιστάμενων δομικών στοιχείων των ξερολιθιών, για τα οποία θα αναπτυχθεί σχετικό ενημερωτικό υλικό στο πλαίσιο του έργου και του σχολείου ξερολιθιάς. Τονίστηκε ότι υπάρχει αντικειμενική δυσκολία στην καλλιέργεια των αναβαθμίδων, η οποία όμως μπορεί να αντισταθμιστεί μέσω της δημιουργίας συμπράξεων και της συνέργειας παραγωγών, κάτι που επιδιώκει να επιτύχει ο Οργανισμός Επιστασίας Γης που έχει δημιουργηθεί στην Άνδρο.

Στο δεύτερο μέρος του σεμιναρίου παρουσιάστηκαν από τον κ. Κίζο οι επιλογές εμπορίας των παραγόμενων σε αναβαθμίδες προϊόντων και των αγορών στις οποίες μπορούν να διατεθούν, καθώς και η σύμπραξη που απαιτείται να υπάρξει για να αναλάβει την οργάνωση και διαχείριση της διαδικασίας πιστοποίησης των προϊόντων.

Σημαντική, τέλος, ήταν η παρουσία και κατάθεση εμπειρίας από αντίστοιχα εγχειρήματα από δύο προσκεκλημένους ομιλητές, συγκεκριμένα τον κ. Αλέξη Κωτούλα, εκπρόσωπο της εταιρείας «Προϊόντα Γης Βοΐου Α.Β.Ε.Ε.» και τον κ. Γιώργου Δημητρόπουλο, εκπρόσωπο του Ινστιτούτου MEdIna. Ο κ. Κοτούλας παρουσίασε το ιστορικό του εγχειρήματος αναβίωσης και διατήρησης της παραδοσιακής καλλιέργειας φακής και άλλων οσπρίων στην περιοχή του Βοΐου Κοζάνης, τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν, τις συνεργασίες με τοπικούς παραγωγούς που ανέπτυξαν και την δημιουργία ενός προϊόντος ορεινής γεωργίας υψηλής ποιότητας που πέτυχαν, που πλέον έχει οδηγήσει στην καλλιέργεια 6.500 στρεμμάτων γης από την Εταιρεία και συνεργασία με άλλους καλλιεργητές στην Ελλάδα. Ο κ. Δημητρόπουλος παρουσίασε το έργο Terra Lemnia, μέσω του οποίου επιδιώκεται η στήριξη παραδοσιακών πρακτικών του πρωτογενούς τομέα που συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στη διαμόρφωση του ιδιαίτερου τοπίου της Λήμνου, τις αντίστοιχες δικές του προκλήσεις και τρόπους προσέγγισης για την αντιμετώπισή τους, καθώς και την προσπάθεια για πιστοποίηση των παραγόμενων προϊόντων. 

Ακολούθησε συζήτηση σχετικά με την καλλιέργεια των αναβαθμίδων της Άνδρου ειδικότερα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζονται, ενώ έγιναν προτάσεις από τους προσκεκλημένους ομιλητές σε πρακτικά θέματα, αλλά και επισημάνσεις για την αποφυγή ατοπημάτων που οι ίδιοι έκαναν στο παρελθόν λόγω έλλειψης εμπειρίας. 

Οι προκλήσεις κατά πως φαίνεται είναι λίγο πολύ κοινές ανά την Ελλάδα, όπου η πρωτογενής παραγωγή έχει εγκαταλειφθεί, έχει ατονήσει για χρόνια ή έχει εντατικοποιηθεί χάνοντας τον παραδοσιακό της χαρακτήρα: τα εδάφη χρειάζονται χρόνο για να ξαναγίνουν παραγωγικά, οι παραγωγοί χρειάζονται χρόνο για να αποκτήσουν ξανά τη συνεργατική τους κουλτούρα, ενώ ο ανταγωνισμός με τα προϊόντα εντατικής γεωργίας είναι απαγορευτικός.

Η απάντηση σε όλα αυτά φαίνεται να είναι η επιμονή και η υπομονή για την ανάκαμψη των εδαφών, η ανάπτυξη εμπιστοσύνης μεταξύ των παραγωγών αλλά και όσων εμπλέκονται, η επιλογή κατάλληλων για κάθε περιοχή καλλιεργειών, όχι μόνο όσον αφορά στις ιδιαίτερες συνθήκες, αλλά και τις διαθέσιμες αγορές τοπικά και ευρύτερα και η ανάδειξη της διαφορετικότητας των προϊόντων που παράγονται. Οι ιδιαιτερότητες της καλλιέργειας σε αναβαθμίδες μπορεί μεν να συνεπάγονται υψηλότερο κόστος παραγωγής και κατά επέκταση υψηλότερη τιμή πώλησης, αλλά παράλληλα προσδίδουν αυτήν την προστιθέμενη αξία που ο καταναλωτής φαίνεται ότι αναζητά ή είναι διατεθειμένος να πληρώσει. Οι παραγωγοί και οι ιδιοκτήτες γης πρέπει να αντιληφθούν ότι η γη τους είναι πολύτιμη και έχει ακόμα τη δυνατότητα να τους προσφέρει πολλά.

Ο κύκλος των σεμιναρίων θα συνεχιστεί και θα υπάρξει σχετική ανακοίνωση το ερχόμενο διάστημα για το δεύτερο θεματικό σεμινάριο.

Το υλικό του σεμιναρίου είναι διαθέσιμο εδώ.