Βιβλίο: Αναβαθμίδες καλλιέργειας – μια περιήγηση στα χωράφια του πολιτισμού του Αιγαίου, της Μεσογείου - LIFE TERRACESCAPE

Βιβλίο: Αναβαθμίδες καλλιέργειας – μια περιήγηση στα χωράφια του πολιτισμού του Αιγαίου, της Μεσογείου

22.07.2021
Βιβλίο: Αναβαθμίδες καλλιέργειας – μια περιήγηση στα χωράφια του πολιτισμού του Αιγαίου, της Μεσογείου

Αναβαθμίδες καλλιέργειας – μια περιήγηση στα χωράφια του πολιτισμού του Αιγαίου, της Μεσογείου

Θεοδώρα Πετανίδου

Terracescape – Broken Hill Publishers LTD, 2021


Από τον Πρόλογο του έργου:

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε ως μικρή εισαγωγή στις αναβαθμίδες του Αιγαίου, ενταγμένο στο εκπαιδευτικό υλικό που παράγεται στο πλαίσιο του έργου LIFE TERRACESCAPE – Μετατροπή των εγκαταλειμμένων τοπίων αναβαθμίδων σε Πράσινες Υποδομές μέσω Συμμετοχικής Επιστασίας Γης για καλύτερη προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Αν και η επαφή μου με το θέμα δεν είχε μεγάλα χρονικά κενά, μιας και το υποστήριξα με συνέπεια τα τελευταία 20 χρόνια, έμεινα έκπληκτη από το μέγεθος της βιβλιογραφίας που συσσωρεύθηκε την τελευταία δεκαετία για τις αναβαθμίδες, τόσο για τη Μεσογειακή περιοχή, όσο και περιοχές όλων των ηπείρων. Ακόρεστη για ταξίδια, τώρα που αυτά είναι απαγορευμένα, και με πλοηγό το scopus, έφθασα ώς την Αυστραλία, την οποία προηγουμένως γνώριζα ως τη μόνη ήπειρο χωρίς αναβαθμίδες. Όλα αλλάζουν, λοιπόν, και το ίδιο ισχύει για τις γνώσεις μας για τα πιο κοντινά μας, τη Μεσόγειο, το Αιγαίο. Αποφάσισα να μελετήσω τη νέα βιβλιογραφία, να δω τη Μεσόγειο που δεν είχα δει, τον κόσμο πιο πέρα από αυτήν. 

Το βιβλίο αποτελεί την σύνοψη αυτής της έντονης ανάγνωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στον υπέροχο κύκλο της Μεσογείου, αυτής της Λεκάνης πολιτισμού με το δραματικό ανάγλυφο, το φτενό έδαφος, το διακριτικό πράσινο, τους ευρηματικούς ανθρώπους! Δεν θα μπορούσα να μην ξεκλειδώσω και άλλες περιοχές, τώρα που οι διαδικτυακές και συνεδριακές δυνατότητες προφέρουν γνώση πλουσιοπάροχα, και υπέροχα τοπία αναβαθμίδων με υπερχιλιετή διαχείριση αναγνωρίζονται από την UNESCO ως Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Γιατί, όπως όλα τα άλλα συστήματα τα οποία ο άνθρωπος διαχειρίστηκε χειρωνακτικά (αλυκές, ελαιώνες), οι αναβαθμίδες, από τοπία πρωτογενώς καλλιεργούμενα, έγιναν τοπία πολιτισμού, στα οποία η ανθρώπινη διαχείριση, αποτέλεσμα συσσωρευμένης γνώσης αιώνων, έχει επενδυθεί με τέτοια φροντίδα, που έχει μετατρέψει χώμα και νερό σε λειμώνες πνευματικότητας και αισθητικής. 

Το βιβλίο δεν αποτελεί ωδή στις αναβαθμίδες του ανθρώπου και του πολιτισμού του! Θέτει ένα κραυγαλέο ερώτημα για το μέλλον των αναβαθμίδων του Αιγαίου, τις οποίες ενθουσιαστικά εκθειάζουμε, και ταυτόχρονα απαξιώνουμε. Η συνεχής τους κατάρρευση, αν και απαρατήρητη από τους λαμπερούς επισκέπτες του στιγμιότυπου, είναι μια οδυνηρή πραγματικότητα. Γι’ αυτό και στόχος του βιβλίου είναι να πληροφορήσει για το παρελθόν και να προκαλέσει έμπρακτη απόκριση σε έναν κόσμο που χάνεται και ένα περιβάλλον που αλλοιώνεται, αφαιρώντας ταυτόχρονα από το δικό μας μέλλον. Είναι τεκμηριωμένο, άλλωστε, και μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου, ότι χωρίς αναβαθμίδες το μέλλον προβλέπεται ακόμη δυσκολότερο.