Δράσεις Yλοποίησης

Οι δράσεις υλοποίησης αποτελούν τον πυρήνα του έργου και εμπλέκουν όλες τις μεθόδους επίδειξης, καθώς επίσης και την προώθηση της μεταφοράς γνώσης και αναπαραγωγής της προσέγγισης του έργου αλλαχού, με σκοπό την επίτευξη των στόχων του έργου. 

C.1 Λειτουργία του Οργανισμού Συμμετοχικής Επιστασίας Γης 
Ο Οργανισμός Συμμετοχικής Επιστασίας Γης θα λειτουργήσει σε δύο φάσεις: 

  • Η Α’ φάση αφορά στη Διαχείριση εγκαταλειμμένων αγρών για λογαριασμό των ιδιοκτητών γης, οι οποίοι θα υπογράψουν συμφωνητικά με τα οποία θα μεταφέρουν τη διαχείριση των εκτάσεων που προθυμοποιούνται να διαθέσουν στον Οργανισμό, για την αποκατάσταση και καλλιέργειά τους με σκοπό την πρωτογενή παραγωγή σοδειάς και, δευτερογενώς, τη δημιουργία τοπικών προϊόντων υψηλής αξίας. Ο Οργανισμός, ο οποίος θα υποστηρίζεται από την ομάδα του έργου, θα προωθήσει την δημιουργία μιας καινοτόμας τοπικής ομάδας από παραγωγούς, εμπειρογνώμονες και τοπικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς του τουρισμού και της εστίασης, για την προώθηση της συγκομιδής των καλλιεργειών των αναβαθμίδων ως κλιματικά έξυπνων και υψηλής προστιθέμενης αξίας προϊόντων.
  • Η Β’ φάση αφορά στην Υποστήριξη Παραγωγών, οι οποίοι, μέσω συμφωνητικών με τον Οργανισμό, θα συναποδεχθούν το πακέτο διαχειριστικών δράσεων που θα υλοποιηθούν στις ιδιόκτητές τους εκτάσεις γης και θα δεσμευτούν σε ό,τι αφορά τη διάρκεια των δράσεων, καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις της συμφωνίας. Συγκεκριμένες οδηγίες διαχείρισης μπορούν να καθοριστούν στα συμφωνητικά (έλεγχος χρήσης φυτοφαρμάκων στις καλλιέργειες, κ.λπ.).

Στο πλαίσιο του έργου θα γίνει πιστοποίηση και προώθηση των παραγομένων προϊόντων. Θα δημιουργηθεί σήμα ποιότητας για τα κλιματικώς έξυπνα και φιλικά προς το τοπίο και την βιοποικιλότητα προϊόντα αναβαθμίδων, έτσι ώστε τα προϊόντα αυτά να αποκτήσουν υψηλή προστιθέμενη αξία και να συμβάλλουν σε μια υψηλών προδιαγραφών τοπική αγροδιατροφική ταυτότητα. Παράλληλα, σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και επιχειρήσεις θα συσταθεί η Αγροδιατροφική Σύμπραξη Άνδρου για την προώθηση των τοπικών προϊόντων. 

C.2 Δομικές παρεμβάσεις σε αγρούς και ξερολιθιές 
Οι δομικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:

  • Αποκατάσταση υφιστάμενων ξερολιθιών και στοιχείων ξερολιθιάς στις εγκαταλειμμένες αναβαθμίδες του έργου, με χρήση παραδοσιακών τοπικών μεθόδων κατασκευής και υπαρχόντων υλικών.
  • Καθαρισμό και αποκατάσταση παραδοσιακών μονοπατιών, ως οδών πρόσβασης καλλιεργητών και μηχανημάτων καλλιέργειας στις καλλιεργούμενες αναβαθμίδες του έργου.
  • Δημιουργία υδατοσυλλογών άγριας ζωής ως στοιχείων του τοπίου σε επιλεγμένα σημεία των αναβαθμιδωμένων εκτάσεων προς όφελος της βιοποικιλότητας.
  • Αποκατάσταση και επαναχρησιμοποίηση παραδοσιακών μελισσιών και μελισσοθυρίδων.
  • Συντήρηση και επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενων περιστεριώνων εντός των αναβαθμιδωμένων εκτάσεων, και αξιοποίηση της κοπριάς των περιστεριών ως λίπασμα για τις καλλιέργειες του έργου.
  • Συντήρηση και επαναχρησιμοποίηση υφιστάμενου νερόμυλου, ώστε να αλέθεται ένα μέρος της παραγωγής σιτηρών του έργου.

C.3 Καλλιέργεια αναβαθμίδων 
Οι δράσεις καλλιέργειας επί των αναβαθμιδωμένων εκτάσεων περιλαμβάνουν:

  • Πολλαπλασιασμό επιλεγμένων τοπικών ποικιλιών για καλλιέργεια.
  • Εμπλουτισμό μελισσότοπων και φυτοφρακτών με αυτοφυή είδη φυτών.
  • Αναβίωση της παραδοσιακής καλλιέργειας των αναβαθμίδων, με καλλιέργειες κυρίως σιτηρών και ψυχανθών, για την παραγωγή υψηλής ποιότητας τοπικών προϊόντων. Τα είδη των καλλιεργειών που θα χρησιμοποιηθούν σε κάθε αγρό θα επιλεγούν με βάση το έδαφος και το μικροκλίμα της περιοχής, δίνοντας έμφαση σε καλλιέργειες που είναι προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες, όπως θα αναδειχθεί από την έρευνα του ιστορικού της χρήσης των εκάστοτε περιοχών. 
  • Εφαρμογή κλιματικά έξυπνων γεωργικών πρακτικών που θα προστατεύσουν και θα ενισχύουν τον οργανικό ορίζοντα του εδάφους και θα βελτιώνουν την κατείσδυση και συγκράτηση του νερού στις αναβαθμιδωμένες εκτάσεις.
  • Δημιουργία και συντήρηση φυτοφρακτών που θα λειτουργούν ανασχετικά για την εξάπλωση δασικών πυρκαγιών στις συγκεκριμένες περιοχές. 
  • Δημιουργία ακαλλιέργητων εκτάσεων (π.χ. αυτοφυή φυτά, αρωματικά φυτά) στα όρια των επιδεικτικών αγρών, προς όφελος των μελισσών και άλλων επικονιαστών, για τη βελτίωση της οικολογικής ποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών. 
  • Δημιουργία μελισσοτόπων σε αναβαθμίδες, με σκοπό την ενισχυτική χρήση παραδοσιακών μεθόδων στην μελισσοκομία επίδειξης.

C.4 Δράση μεταφοράς και αναπαραγωγής της προσέγγισης του έργου
Η δράση πολλαπλασιαστικής μεταφοράς της προσέγγισης και τεχνογνωσίας του έργου σε ευρύτερο χώρο στην Άνδρο, στα νησιά του Αιγαίου, στην Ελλάδα και στην περιοχή της Μεσογείου περιλαμβάνει: 

  • Οργάνωση και λειτουργία του Σχολείου Ξερολιθιάς στην Άνδρο, που μέσω σεμιναρίων και πρακτικών εργαστηρίων για την αποκατάσταση ξερολιθικών στοιχείων και αναβαθμίδων, καθώς και την καλλιέργεια τελευταίων, θα διαδώσει εντός και εκτός Άνδρου την τεχνογνωσία και τις αρχές του έργου. 
  • Διοργάνωση εκπαιδευτικών εργαστηρίων και συναντήσεων εργασίας για τον Οργανισμό Συμμετοχικής Επιστασίας Γης.
  • Λειτουργία δικτυακής πλατφόρμας και πλατφόρμας υποστήριξης χρηστών (helpdesk), για την παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης στους εμπλεκόμενους χρήστες και φορείς, σε σχέση με τη συμμετοχική επιστασία γης. 
  • Παραγωγή Οδηγού Καλής Πρακτικής με κατευθυντήριες γραμμές για την λειτουργική αποκατάσταση των αναβαθμίδων και την εφαρμογή κλιματικά έξυπνης καλλιέργειας σε αναβαθμίδες.
  • Ανάπτυξη Εργαλείου Υποστήριξης Αποφάσεων για την επιλογή των αναβαθμιδωμένων περιοχών για επανακαλλιέργεια, που θα παρέχει πληροφορίες σε δυνητικούς χρήστες για τις τοπικές κλιματικές συνθήκες, τις καλλιέργειες που είναι προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες, καθώς και τις κλιματικά έξυπνες γεωργικές πρακτικές που σχετίζονται με το τοπικό περιβάλλον και την καλλιέργεια σε αναβαθμίδες.

C.5 Παραγωγή κλιματικού μοντέλου για την περιοχή
Για την καταγραφή των μετεωρολογικών συνθηκών που επικρατούν σε επιλεγμένες τοποθεσίες της Άνδρου, αυτοματοποιημένοι μετεωρολογικοί σταθμοί θα εγκατασταθούν με στόχο να μετρηθεί η αναμενόμενη βελτίωση του μικρο-κλίματος στις περιοχές επίδειξης πριν και μετά την υλοποίηση των προτεινόμενων πρακτικών.

Χρησιμοποιώντας τα πιο σύγχρονα κλιματικά μοντέλα, θα αξιολογηθεί η τρωτότητα της Άνδρου και άλλων νησιών του Αιγαίου στην κλιματική αλλαγή, προκειμένου να εντοπιστούν οι πιο ευάλωτες περιοχές και να ιεραρχηθούν οι μελλοντικές παρεμβάσεις.

Φωτογραφίες